(Khởi Nghiệp Xanh) Ở tuổi 43, khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao với mức thu nhập hơn 1.500 USD/tháng tại một công ty nước ngoài ở TPHCM, anh Trương Ngọc Ẩn bất ngờ lựa chọn điều khiến người thân… sững sờ: trở về Vĩnh Châu để làm nông sản. Quyết định ấy đến từ một hình ảnh ám ảnh suốt nhiều năm – những đống củ cải, hành tím chất ngoài ruộng mà chẳng ai thèm mua, còn người nông dân thì chỉ biết cúi mặt thở dài.
Sinh ra ở vùng đất nổi tiếng với hành tím và củ cải trắng, anh Ẩn hiểu quá rõ cảnh “được mùa, mất giá”. Mỗi lần trở về quê, nhìn bà con vất vả quanh năm mà không có lối thoát, anh tự hỏi: “Tại sao nông sản quê mình vẫn mãi rẻ?” Câu hỏi đó dần trở thành nỗi thôi thúc, đủ mạnh để anh từ bỏ vị trí giám đốc điều hành sau gần 20 năm gắn bó.
Về quê lập nghiệp chưa bao giờ là lựa chọn dễ dàng. Anh Ẩn thú nhận mình từng choáng váng trước sự khác biệt giữa cuộc sống thành thị và vùng quê, từ thu nhập đến thói quen sinh hoạt. Gia đình phản đối, lo anh đánh đổi sự ổn định để lấy một tương lai mơ hồ. Nhưng anh tin, nếu không bắt đầu lúc này thì sẽ chẳng bao giờ bắt đầu được.
Thuyết phục gia đình đã khó, thuyết phục vợ – một người quen với nhịp sống TPHCM – càng khó hơn. Anh kể có những ngày phải kiên trì giải thích từng kế hoạch, từng hướng đi, chỉ mong vợ hiểu và đồng hành. Chỉ đến khi thấy những mẻ sản phẩm đầu tiên ra lò và sự nghiêm túc của chồng, chị mới yên tâm về quê, trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu trong hành trình làm nông sản sạch.
Trở lại quê nhà, anh tiếp tục duy trì nghề vịt quay tứ vị truyền thống của gia đình, sáng tạo thêm nhiều món mới. Nhưng điều anh ấp ủ lớn nhất là tìm đầu ra bền vững cho hành tím và củ cải trắng – hai sản phẩm gắn liền với vùng đất Vĩnh Châu nhưng vẫn chỉ quanh quẩn ở dạng tươi, giá cả bấp bênh.
Từ suy nghĩ “muốn giữ được giá trị thì phải chế biến sâu”, anh đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng xưởng sấy nông sản vào năm 2022. Một mình mày mò công nghệ, thử nghiệm công thức, học từ thất bại, anh dần tạo ra những dòng sản phẩm như xá bấu mặn, xá bấu ngọt, hành tím sấy… đạt chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao.
“OCOP không chỉ là giấy chứng nhận. Nó là bằng chứng để tôi nói với người tiêu dùng rằng nông sản quê mình đủ chất lượng để cạnh tranh”, anh chia sẻ.
Tuy nhiên, hành trình đưa sản phẩm vào siêu thị hoàn toàn không màu hồng. Yêu cầu kỹ thuật khắt khe, chi phí chứng nhận cao, biên lợi nhuận thấp… nhưng anh vẫn chấp nhận đánh đổi. Với anh, việc sản phẩm xuất hiện trên kệ siêu thị mới là “tấm hộ chiếu” để thương hiệu địa phương bước vào cuộc chơi lớn.
Cùng với xưởng sấy, anh Ẩn còn thành lập Hợp tác xã Nông sản sạch Phong Phú, liên kết nông dân trồng hành tím, củ cải trắng, ớt… theo vùng nguyên liệu chuẩn hóa. Hợp tác xã không chỉ cung cấp đầu vào ổn định cho chế biến, mà còn giúp nông dân thay đổi tư duy sản xuất theo hướng bền vững.
Anh còn xây dựng mô hình nông trại trải nghiệm để khách du lịch tận mắt thấy quy trình trồng, chế biến nông sản – một cách quảng bá văn hóa bản địa và nâng tầm giá trị sản phẩm.
Mục tiêu lớn nhất của anh hiện nay là xuất khẩu. Công ty đang hoàn thiện các tiêu chuẩn để chinh phục thị trường Bắc Mỹ, Trung Đông, Trung Quốc và nghiên cứu bán hàng trên Alibaba, Amazon.
Từ một giám đốc có công việc ổn định nơi phố thị, anh Trương Ngọc Ẩn trở thành người thắp lên hy vọng mới cho nông sản quê hương. Hành tím và củ cải trắng – tưởng chừng chỉ là những sản phẩm bình dị – nay đã có mặt trong các siêu thị lớn, trở thành minh chứng rõ ràng cho khát vọng “nâng giá trị nông sản bản địa bằng chính bàn tay người địa phương”.